• Ida's Rouwkunst Atelier
  • Textiele (Vilt) Werkstukken
  • Sterfelijkheid & Emoties
  • De Dood Meer Bespreekbaar

Ida's Atelier

Textiele werkstukken met vilt in de hoofdrol.

Nieuws

Exposities 2014

De dood & rouwen meer bespreekbaar maken!

Dood en Rouw Geschiedenis

Wie realiseert zich hoe broos de wand is die ons scheidt van de eeuwigheid?

Vroeger leefde men met de voortdurende aanwezigheid van de dood. Leven en dood hoorden bij elkaar. Na 1945 vond er een ontwikkeling plaats waadoor de dood steeds meer op de achtergrond kwam. Opbouw, vooruitgang op technisch, economisch en vooral op medisch gebied en een opbloeiend uitgaansleven maakten dat er een taboe ontstond rondom de dood. De paardenkoetsen werden lijkwagens en mensen werden niet meer thuis opgebaard. Men ging zich afsluiten van alles wat met de dood te maken had. De rouwrituelen, waarvan een sterk therapeutische werking uit ging, verdwenen.

Momenteel is de 'dood ' weer in, het taboe omtrent de dood is langzaam aan het verdwijnen. De kille zakelijkheid van de jaren zestig en zeventig is nu toch wel definitief doorbroken. Kunstenaars brengen ideeën in die bij vrijwel iedere fase in het stervens- en rouwproces gebruikt kunnen worden, zodat de herinnering aan de overledenen levend wordt gehouden. Musea halen allerlei voorwerpen die vroeger met de dood te maken hadden weer uit de depots. Ze zijn ten slotte een belangrijk onderdeel van ons culturele erfgoed.

 

Gebruiken rondom de dode

De dood is definitief en onbegrijpelijk.

Daarom hebben de nabestaanden rituelen nodig om afscheid te kunnen nemen van hun dierbaren. Maar rituelen geven ook de stervenden houvast bij hun loslaten van het leven. Geboren worden en sterven zijn beiden te beschouwen al overgang van het ene leven in het andere. Tussen deze twee toestanden bestaat een kritisch moment die door rituelen overbrugd moeten worden.

Ik wil ook graag mijn steentje bijdragen aan het opnieuw invullen van rouwrituelen omtrent de dood.

 

Enkele oude rituelen rondom de doden waren:

Het waken

Een Christelijk gebruik. Familie en vrienden gingen om de kist zitten om te bidden.

 
Het kleden

De dode werd gewassen en gekleed door de naaste buren of door vaste aangewezen personen.

 
De kleding van de overledene

Heel vroeger droeg men een linnen lijkhemd.

 
De kleding van de rouwenden

Het dragen van rouwkleding was aan vaste regels onderworpen. De rouwplicht voor vrouwen was in de hele wereld zwaarder dan voor mannen. De oorspronkelijke kleur was wit maar in 1498 veranderde dit door Anna van Bretagne (na de dood van Karel VII) in zwart. Men ging ook rouwsieraden dragen. Gevlochten horloge- halskettingen en oorbellen van haar van de overledene en broches met prachtige haarkunstwerkjes. Men droeg ook broches met een foto. Iedere klederdracht in Nederland had zijn eigen rouwkleding.

 
Het bekend maken van een sterfgeval

Dit werd gedaan door een doodslantaarn naast de deur te hangen. De buren (vooral op het platteland) gingen op pad om de doodstijding aan te zeggen. In de stad had men een vaste aanzegger. In 1966 kwam dit nog wel voor.

 
De draagbaar en doodskist

Het primitiefste is de plank. In de literatuur worden kisten en planken voor het eerst genoemd door Gregorius van Tours (538-594). De armen werden in stro gewikkeld, de rijken kwamen in stenen kisten in de kerk. In de 14e en 15e eeuw wilden meer mensen in een kist begraven worden. In die tijd bestonden kisten meestal uit ruw hout. De doodskist werd iets normaals in het straatbeeld omdat ze gewoon op een handkar door de straten vervoerd werden.

 
De dragers

Dit waren meestal eigen bloedverwanten. Ook nu wordt nog vaak de kist door familie of vrienden ten grave gedragen.

 
Tijdstip van begraven

In de 17e eeuw ging men in de grote steden het tijdstip van begraven regelen. De begrafenissen die plaats vonden bij avond verdwenen in 1828.

 
Doodsklok

Het luiden van de klok werd bedoeld als zuivering van de lucht. De boze geesten werden door het lawaai geweerd. In veel dorpen wordt de klok nog geluid als iemand begraven wordt.

 
De begrafenis op het kerkhof

Vroeger liep men 3 maal om het kerkhof om de gestorvene veilig over de gevaarlijke zone tussen sterven en begraven te begeleiden.

 
Grafmonument

Er zijn niet veel oude grafstenen meer. In de loop der jaren zijn er veel geruimd. Er zijn nog wel enkele praalgraven. Dit zijn vaak, in marmer uitgevoerde, graven die bovenop grafkelders liggen. De arme mensen hadden meestal geen grafmonument deze waren alleen voor de rijken. Lange tijd maakte men standaard stenen. Tegenwoordig wil men weer een aparte steen of tekst.

 
Doodsymboliek en symbolische grafteksten

Deze symboliek heeft een godsdienstige achtergrond. Het gaat terug tot de prehistorische mens. Symbolen kon namelijk iedereen begrijpen. Een veel voorkomend symbool is de vlinder: De overgang naar een beter leven. De vlinder is het symbool van de ziel die zich bevrijd van het stoffelijk omhulsel en vrij opstijgt naar de hemel. De treurboom: Symbool van rouw en verdriet. Geknakte roos: Symboliseert het verwelkte lichaam.

 
Grafteksten

De oudste zijn meestal de eenvoudigste. Vaak waren het de dominee en de onderwijzer die de teksten ontwierpen. De mensen zelf waren niet geletterd.

 
Rouw fotografie

Rouwfoto’s bestaan al sinds 1843. In die tijd werd er een foto van de overledene gemaakt. Kinderen werden vaak afgebeeld alsof ze nog leefden. Na de 2e wereldoorlog werd dit niet meer gedaan. Momenteel is de rouwfotografie weer in opkomst.

 

Dood Kindje

DE DOOD IS DEFINITIEF. EN ONBEGRIJPELIJK.

Heden

2014

Het is nu 2014 en er is veel veranderd in het begrafeniswezen. De dood wordt langzaam maar zeker meer bespreekbaar. Mensen kunnen hun eigen wensen meer en meer aangeven. Er is zelfs een tijdschrift dat, zoals ze het zelf zo mooi noemen, met je meeleeft. Deze gaat niet alleen over dood maar juist over het leven met dood, verlies en herinneringen als onvermijdelijke momenten daarin. Het blad heet ‘to Be’ en komt 2 x per jaar uit. www.tobemagazine.nl. Ook de mogelijkheden inzake de uitvaart en alles hieromheen is enorm. Daarom raad ik iedereen aan die hier meer informatie over wil het verzamelboek "voor Altijd" van Edith van der Broek aan te schaffen. Hier staat een schat aan informatie in. ISBN nr. 978 90389 1919 5

De landelijke maar ook de plaatselijke uitvaartcentra houden steeds meer open dagen, deze worden meestal in de plaatselijke kranten vermeld. In Amsterdam is een uitvaartmuseum Tot Zover. Deze is gevestigd op begraafplaats, crematorium en gedenkpark De Nieuwe Ooster. Dit alles is bedoeld om de dood en alles hieromheen voor mensen laagdrempelig te maken.

Ida Schiphouwer

Curriculum vitae

Ida Schiphouwer

Personalia
Geboren: 22-02-1955
Adres: Boekhors 17
9608 PW Westerbroek
Telefoon: 050-5420032
Mobiel: 0636023887
Opleiding op textielgebied

2002 /2004 Kaderopleiding beeldende vorming
Kunstencentrum Groningen
2004 /2012 Textiel -atelier
Kunstencentrum Groningen
2014/2015/2016 Kunst opleiding “Meer dan”.

Door de jaren heen heb ik ook nog verschillende workshops en masterclasses gevolgd.

Exposities met meerdere kunstenaars
Galerie Smederij Sappemeer oktober/november 2014
Kunstroute ‘Paradepaardje’ augustus 2014
Kunstroute ‘ textiel leeft’ Aalden 2013
Galerie Steenwijk 2013
Martinikerk Groningen 2012
Verhildersum Leens 2011
Begraafplaats Selwerderhof Groningen 2011
Grote kerk Alkmaar 2009
Exposities solo
Duitsland oktober/november 2014
Gemeente Groningen DIA 2011
Publicaties
2012 Boek ‘Vilten is voor mij’ (samengesteld door Ellen Bakker)
2013 Boek ‘Meer dan Textiel’(samengesteld door Ellen bakker)

Rouwwerk

Uitingen van diverse vormen rouwerk

Antieke Sieraden

Herinneringen aan de mensen van voorbij

De mensen van voorbij
zij blijven met ons leven.
De mensen van voorbij
zij worden niet vergeten.
De mensen van voorbij
ze zijn met ons verweven
in liefde, in verhalen,
die wij zo graag herhalen.
De mensen van voorbij
zijn in het licht zijn vrij.




ROZENPROJECT

Het rozenproject is afgerond!

Binnenkort volgt nadere informatie over de wijze waarop en waar de rozen kunnen worden afgehaald.

Ida Schiphouwer

WIE REALISEERT ZICH HOE BROOS DE WAND IS DIE ONS SCHEIDT VAN DE EEUWIGHEID?

Heeft u vragen?

Neem dan hier contact met mij op

Vul a.u.b. uw naam in Vul a.u.b. uw e-mail adres in Uw e-mail adres leek niet geldig te zijn Oeps! Er is een fout ontstaan. Bedankt! We hebben uw bericht ontvangen

Of kom een keer langs!